„po zagraniu […] całej nocy spać nie mogłem”

16 listopada 1848 r. podczas pobytu w Londynie Chopin uczestniczył w wieczorze poświęconym polskim emigrantom, potrzebującym materialnego wsparcia. Przed balem dał koncert, na którym zagrał m.in. Etiudy As-dur i f-moll. Wycieńczony chorobą grał zbyt cicho, zbyt słabo, aby zagłuszyć odgłosy rozmów. Gra w tak niesprzyjających warunkach była dla Chopina bolesną pomyłką. „Zaraz po zagraniu […] całej nocy spać nie mogłem, cierpiąc na głowę mocno, prócz kaszlu i dychawicy” – pisał do Grzymały. (sd)