Nie fortepian, to dusza

27 czerwca 1840 r. podczas jednego z licznych wypadów na podparyską wieś, Chopin wystąpił w salonie markiza Astolpha de Custine, znanego kompozytorowi z paryskich spotkań w arystokratycznych i artystycznych gronach. 45-letni markiz, pełen subtelnej kultury, rozmiłowany w sztuce, obdarzał uwielbieniem Chopina i jego muzykę. Napisał kiedyś o tym do kompozytora: „Osiągnął Pan wyżyny cierpienia i poezji; melancholia Pańskich utworów przenika głęboko do serc; słuchacz jest samotny z Panem nawet wśród tłumu; to już nie fortepian, to – dusza, i jaka dusza”. (sd)