Czas szczęścia zupełnego

12 września 1849 r. cierpiący Chopin, świadomy kresu swego życia, napisał list do najbliższego przyjaciela Tytusa Woyciechowskiego. Poinformował go, że stan zdrowia nie pozwala mu na wyjazd do Belgii, gdzie mogliby się zobaczyć. Kreśląc ten smutny list, kompozytor mieszkał przy rue Chaillot, w dzielnicy Paryża bardziej odpowiedniej na lato, niż zbliżającą się jesień i zimę: „Doktorzy nie pozwalają mi z Paryża wyjeżdżać. Zalecają zmianę mieszkania. […] Moja wina, żem chory, bobym Cię w Belgii gdzieś dojechał. Może też potrafisz się tu dostać. Nie jestem dosyć egoistą, żebym Cię dla siebie samego żądał; będąc słabym […] miałbyś parę godzin nudów i decepcji […], a wolałbym, żeby czas, co razem spędzimy, był tylko czasem szczęścia zupełnego”. (md)