Nieszczęśliwa Polska

25 września 1857 r. zmarł w Saint-Gratien markiz Astolphe de Custine, francuski pisarz i podróżnik zafascynowany geniuszem Chopina. W swoim paryskim salonie przy rue de La Rochefoucauld 6, a także podmiejskiej posiadłości w Saint-Gratien, podejmował najsławniejszych artystów swojej epoki. Zarówno Chopin, jak i George Sand, byli częstymi gośćmi markiza, choć ich związek wzbudzał jego wyraźny sprzeciw. Uwielbiając muzykę polskiego kompozytora, powiedział: „Ludzie kochają się i rozumieją dzięki Chopinowi” oraz że „Polska jest nieszczęśliwa jako całość, ale każde z jej dzieci ma swoją własną gwiazdę, która wynagradza mu nieszczęście publiczne”. (md)