Gwóźdź programu

5 lutego 1832 r. na koncercie w Darmstadt Clara Schumann wykonała Wariacje op. 2 Chopina, będące „gwoździem programu” w jej pierwszej poważniejszej podróży koncertowej, która zawiodła ją aż do Paryża. Program każdego występu młodej pianistki układał jej ojciec Fryderyk Wieck, uwzględniając wymogi trudnego technicznie koncertu z poważnymi zamierzeniami artystycznymi. Chopinowskie Wariacje op. 2, jako dzieło najwyższej próby, zazwyczaj rozpoczynały występ Clary, która poprzez częste ich wykonywanie wprowadzała repertuar chopinowski do życia koncertowego. W swym „Dzienniku” Fryderyk Wieck zanotował: „Wariacje Chopina wywołują ogromne wrażenie, lecz Clara jeszcze większe, ponieważ potrafi je zagrać”. (md)