Cierpiętnicze uczucie

9 marca 1835 r. George Sand ostatecznie zakończyła burzliwy romans z poetą i dramaturgiem Alfredem de Mussetem, młodszym od niej o sześć lat, pisząc: „Moja miłość jest już tylko cierpieniem”. Ich uczucie było jednym z najbardziej skomplikowanych, dramatycznych i egzaltowanych związków doby romantyzmu. Pisarka kolejny raz miała się przekonać, że jest postrzegana bardziej jako matka niż kochanka, co stanowiło konsekwencję zarówno siły jej charakteru, jak i instynktu macierzyńskiego oraz skłonności do młodszych od siebie mężczyzn. Wybierani  partnerzy potrzebowali jej nie tylko jako kochanki, ale także troskliwej opiekunki. Fryderyk Chopin stanowił ostatni i najbardziej dramatyczny tego przykład. (md)