Ulubione bordo

1 kwietnia 1840 r. dr Paul-Léon-Marie Gaubert, będący osobistym lekarzem Chopina, przekazał George Sand listę instrukcji dotyczących opieki nad kompozytorem, zdrowie którego zaczęło się stopniowo pogarszać. Wprawdzie zdarzały się okresy dobre, ale więcej było dni pełnych cierpienia i udręki. Dr Gaubert zażądał bezwzględnego stosowania się do jego zaleceń: „Rano […] powinien wypić filiżankę słodkiego naparu z odrobiną syropu; następnie należy mu natrzeć klatkę piersiową specjalną maścią; przed snem podawać mu wywar z ziół; [...] wolno mu pić ulubione bordo, ale rozcieńczone wodą w proporcji jeden do trzech”. Chopin powinien też unikać: „[…] szczególnie silnych wzruszeń, przynajmniej przez jakiś czas”. (md)