Rzecz o sztuce

6 czerwca 1832 r. mieszkająca w Paryżu George Sand, wybrała się ze swą córką Solange na spacer do Ogrodu Luksemburskiego, gdzie usłyszała niepokojące okrzyki: „Żołnierze strzelają do ludzi”. Po natychmiastowym powrocie do domu materacami zasłoniła okna i zabarykadowana w swoim pokoju starała się uspokoić Solange. Z ulicy dobiegały odgłosy walki, jęki rannych i umierających. „6 czerwca zostałam brutalnie wrzucona w realne życie. […] pośród tych prawdziwych tragedii sztuka odchodzi w zapomnienie, ginie, podlega wyniszczeniu. Gdybyśmy mieli dziesięć lat politycznego spokoju, literatura przeżyłaby niewątpliwie okres rozwoju. […] teraz wydaje mi się niemożliwe, bym kiedykolwiek miała znowu marzyć o napisaniu powieści” – skarżyła się w liście do przyjaciółki z dzieciństwa, Laure Decerfz. (md)