Wojna domowa

17 sierpnia 1848 r., przebywający w Londynie Chopin, zaniepokojony informacjami dotyczącymi George Sand, dowiedział się od Pauliny Viardot, że pisarka musiała wyjechać do Tours, umykając przed coraz ostrzejszą krytyką jej radykalizmu. Po wybuchu rewolucji lutowej dała się ponieść entuzjazmowi, wzywając lud do wkroczenia na barykady i obalenia Zgromadzenia Narodowego, jeśli „w wyborach nie zatriumfuje społeczna prawda”. Chopin krytykował postawę George twierdząc, że „w wielkie błoto zagrzęzła i innych wpakowała w ambarasy”. Przypisywał jej współudział w redagowaniu niegodziwych proklamacji, które tylko „rozniecały wojnę domową”. Krytycznie odniósł się również do drugiego dziennika pisarki, „który się także wcale nie udał, bo był ultra, tylko rozjątrzał krótkowidzących, był zakazany; ale już umierał, jak i pierwszy, z braku czytelników”. (md)