Wokół Napoleonów

29 stycznia 1852 r., trzy lata po śmierci Chopina, George Sand spotkała się z Ludwikiem Napoleonem Bonaparte. Po przeprowadzonym referendum, uzyskał on poparcie burżuazji i chłopstwa, ogłaszając się cesarzem Francuzów. Według pisarki „Napoleon był geniuszem socjalistycznym... którego Bóg powołał, a lud zaakceptował”. Chopin dobrze znał historię wojen napoleońskich, w których zdziesiątkowane zostały wojska polskie. Mickiewicz w swym poemacie Pan Tadeusz przestrzegał przed „naśladowaniem Napoleona”. Gdy wielu przyjaciół George zostało uwięzionych i zmuszonych do emigracji, wystosowała list do „Jego Książęcej Mości” prosząc o wprowadzenie „powszechnej amnestii” i uwolnienie więźniów politycznych. Przyjaciele Sand nie wierzyli w skuteczność jej poczynań. (md)