Fryderyk osłabły

5 maja 1842 r., po sześciu miesiącach pobytu w Paryżu, Chopin oraz George Sand z jej dziećmi, Maurycym i Solange, pojechali dyliżansem do Berry. Po dwudziestoczterogodzinnej podróży zatrzymali się w domu swego przyjaciela, prawnika François Rollinata w Châteauroux, który właśnie ożenił się z młodziutką Isaurą Didion. Odpoczynek nie był długi. Po serdecznych powitaniach, gratulacjach i spożyciu kolacji, wyruszyli w dalszą drogę. Punktualnie o północy wiozący ich dyliżans zatrzymał się na podjeździe zamku w Nohant. Syn George mimo przebytej nie tak dawno grypy, trudy podróży zniósł dobrze. Fryderyk był u kresu sił i trzeba go było podtrzymywać przy pokonywaniu wysokich i niezbyt wygodnych schodów. Osłabił go bardzo nawrót choroby, określanej przez George jako „ostry atak reumatyzmu”. Nie doszedł również jeszcze do siebie po szoku, jakim stała się dla niego śmierć przyjaciela i kolegi z lat szkolnych, Jana Matuszyńskiego, który zmarł 20 kwietnia tego właśnie roku. (md)