Zbyt subtelny

30 sierpnia 1848 r. na łamach „Manchester Guardian” anonimowy recenzent zdał relację z koncertu Chopina, który odbył się 29 sierpnia tego roku w manchesterskim Concert Hall. Honorarium za występ wyniosło 60 funtów szterlingów, co dla kompozytora było wówczas propozycją „nie do odrzucenia”. Lokalna prasa oceniła koncert jako jeden z najświetniejszych w całym sezonie. „Muzyka Chopina i styl jego gry mają te same główne cechy charakterystyczne: raczej wyrafinowanie niż siłę, raczej subtelne wypracowanie niż prostą zrozumiałość w kompozycji, raczej eleganckie, szybkie dotknięcie niż silne, nerwowe uderzenie”. Wytknięto jednak pewne braki: „Zarówno jego kompozycje, jak i gra mają doskonałość muzyki kameralnej, […] ale brak im rozmachu, jasności rysunku i siły wykonania, aby robiły wrażenie w sali koncertowej”. Chopin miał świadomość, że grał za cicho, za delikatne, ażeby wywołać entuzjazm publiczności, która nie była zelektryzowana ani muzyką, ani jej wykonaniem. (md)