Najbardziej żywy po śmierci

18 października 1915 r. w piśmie „Le Journal des Débats” anonimowy autor opisał Pielgrzymkę na grób Chopina w 66. rocznicę śmierci polskiego kompozytora. Uroczystość zorganizowało Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Paryżu, powołane do życia w 1911 roku. Jego założycielami był Édouard Ganche, jedyny francuski muzykolog głoszący „czysty polonizm Chopina”, zabiegający o przeniesienie prochów kompozytora do Polski. Obok niego w komitecie założycielskim działali Camille Le Senne i Maurice Ravel. Tego dnia rano „wierni słuchacze Chopina oraz kolonia polska ukwiecili pomnik” na cmentarzu Père-Lachaise. Nad mogiłą przemawiał  Camille Le Senne, przewodniczący Towarzystwa: „To nie jest banalny rytuał; kult Chopina stale wzbogaca się o nowych adeptów i każdego dnia potwierdza się przepowiednia  Astolphe de Custine [przyjaciela i wielbiciela kompozytora], który stwierdził, że muzyka chopinowska „będzie jednoczyła ludzi rozdzielonych prozą życia”. (md)