Śmierć Zawiszy

26 listopada 1833 r. „na zwyczajnym placu exekucji pomiędzy rogatkami Jerozolimskimi i Wolskimi”, wobec tłumu mieszkańców stolicy, wyrokiem Audytorium polowego czynnej Armii powieszono 25-letniego Artura Zawiszę. Był on niegdyś pensjonariuszem Mikołaja Chopina, przyjacielem z lat akademickich Alfonsa Brandta, zaprzyjaźnionego z kolei z Fryderykiem Chopinem. Brał czynny udział w Powstaniu Listopadowym, wykazując się odwagą i męstwem. Po udanej potyczce z kozakami zamierzał przedostać się do Warszawy, by tam wywołać powstanie. W lesie pod Krośniewicami został jednak otoczony przez jazdę rosyjską i po wyczerpującej walce dostał się do niewoli. Po śledztwie w Cytadeli warszawskiej został skazany na śmierć. Spod szubienicy, na której tragicznie zakończył swe życie, kilku jego przyjaciół, słuchaczy Królewskiego Warszawskiego Uniwersytetu, pobrało na pamiątkę garść ziemi. Za ten „nikczemny czyn”, z rozkazu cara Mikołaja nienawidzącego Polaków, ukarano ich chłostą na dziedzińcu Pałacu Kazimierzowskiego”. (md)