Wątpliwy biznes

18 lutego 1848 r. Julian Fontana, pianista, redaktor pośmiertnego wydania dzieł Chopina, sprzedał klientom w Nowym Jorku skrzydłowy fortepian nr 13710. Już rok wcześniej, za namową Fryderyka, podjął współpracę z paryską firmą Camilla Pleyela, biorąc w komis dwa instrumenty. Chopin gorąco zachęcał przyjaciela do utrzymywania tych kontaktów, przynoszących mu niemały zysk. Polecał także udającego się za ocean Édouarda Herbaulta, pracownika firmy, który przypuszczalnie miał przekonać Fontanę, by nadal zajmował się rekomendacją i zbytem instrumentów w Ameryce. W jednym z listów do Chopina, Fontana wyraził jednak niezadowolenie ze współpracy: „[…] diabli mnie skusili, żem się wdał w spekulację, i to z Pleyelem. Wziąłem tu w monopol jego fortepiany. Monopol może być dobry, jeśli towar będzie znany i żądany. Ale do tego trzeba mu dopiero zrobić imię, co niełatwo przy ogromnej konkurencji i oporze kroci tutejszych fabrykantów. […] wydałem już 10 tysięcy franków; drugie tyle mam zapłacić w przeciągu roku, a jeszcze grosza nie weszło”. (md)