Ostatni Chopin w Paryżu

20 lutego 1848 r. na łamach „Gazette Musicale”, która ukazała się cztery dni po ostatnim koncercie Chopina w Paryżu, zamieszczona została obszerna recenzja z tego wydarzenia. Sala Pleyela udekorowana była kwiatami, mieniła się wyszukanymi toaletami dam z najwyższych sfer paryskiego towarzystwa. O wrażeniu, jakie ten koncert zrobił na doborowym gronie słuchaczy, świadczyła wspomniana recenzja. „Łatwiej opisać owacyjne przyjęcie jakie zgotowano artyście, i zachwyt, który wywołał, aniżeli wniknąć w tajemnice sztuki, która w naszej ziemskiej sferze nie ma sobie nic równego – zauważył recenzent. […] Do zrozumienia Chopina możemy dojść tylko z pomocą Chopina samego; wszyscy, co w środę wieczorem byli na jego koncercie, są równie głęboko przekonani o tym, jak my”. Zdawkowymi komplementami obdarzono pozostałych wykonawców, słynnego skrzypka Alarda i wiolonczelistę, przyjaciela Chopina, Franchomme'a. Nikt nie zdawał sobie sprawy, że był świadkiem ostatniego paryskiego występu „[…] tego Ariela fortepianistów i nieporównanego geniusza”. (md)