„Nie mogę się oprzeć”

8 kwietnia 1846 r. George Sand wysyłając list do Wojciecha Grzymały, najbliższego przyjaciela Chopina, poruszyła sprawę powstania chłopskiego, tzw. rzezi galicyjskiej [1846], sprowokowanej i wykorzystanej przez władze zaborcze przeciwko rewolucji krakowskiej. Po jej upadku ruchy chłopskie zostały brutalnie stłumione. Pisarka zainteresowana sprawą polską dopytywała przyjaciela: „Czy wiesz o tym coś dokładniejszego? Potwierdza się pogłoska, że opór obraca się teraz przeciw władzy”. Poruszona klęską powstania pisała: „Nie mogę się oprzeć, by nie polecić nabożnym modlitwom mojej kuzynki tej biednej Polski, która pragnie odzyskać swoje imię, swój język, narodowość i religię. […] Co by mnie obchodziło, czy to komuniści, czy konstytucjonaliści. Idzie o polskie istnienie”. Nieco później, o tragicznej sytuacji Polski wspominał też Chopin w liście do Juliana Fontany: „Chłopy galicyjskie dały przykład wołyńskim i podolskim, nie obejdzie się bez strasznych rzeczy, ale na końcu tego wszystkiego jest Polska świetna, duża, słowem: Polska”. (md)