Co czuje?

1 września 1849 r. przebywająca w Nohant George Sand odpowiedziała na list Amélii Grille de Beuzelin (matki znanego archeologa francuskiego Ernesta Grille), zaprzyjaźnionej z młodszą od siebie o blisko 47 lat córką pisarki, Solange Clésinger, na życzenie której skierowała do pisarki prośbę, by odwiedziła umierającego Chopina. „[…] znana mi jest długa przyjaźń, z kimś równie znakomitym, jak Pani, kogo dotknęła okrutna choroba, i sądzę, że […] boleśnie odczuwa on brak Pani” – pisała Amélie Grille. Odpowiadając na jej list George nawiązała do obecności przy ciężko chorym kompozytorze jego ukochanej siostry Ludwiki, będącej dla niego „wybawieniem, gdyż jest ona aniołem, on zaś kocha ją gorąco”. Pisarka nie odwiedziła umierającego Chopina, nie skierowała też do niego żadnego listu, twierdząc: „W najmniejszym stopniu nie powoduję się dumą; duma byłaby nie na miejscu wobec człowieka tak chorego. [...] on nie zechce mnie widzieć. […] Jego uczucie umarło już dawno i jeśli gnębi go jeszcze moje wspomnienie, to dlatego, że czuje wyrzuty sumienia”. (md)