Z umową na wyłączność

9 grudnia 1838 r. George Sand napisała z Palmy do Wojciecha Grzymały: „Parowiec (...) dwukrotnie wracał do portu z powodu złej pogody. Mam czas, żeby wysłać Ci rękopis. To nie ten, który zapowiadałam. Przeczytałam go ponownie i stwierdziłam, że nie nadaje się do pokazania”. Ten „nie nadający się do pokazania rękopis” był fragmentem powieści „Spiridion”, nad którą pisarka pracowała w latach 1837-1838. Zamierzała przeznaczyć go na wentę charytatywną na rzecz polskiej emigracji, organizowaną co roku w Paryżu przez ks. Annę Czartoryską. Ostatecznie zdecydowała się na przekazanie tekstu z III tomu swej powieści „Léila”, dla której usunięcie tylko niewielkiej jego części nie było żadnym uszczerbkiem. Do listu kilka słów dołączył Chopin, błagając przyjaciela, „żeby przesyłka przypadkiem do jakiego dziennika nie trafiła, bo by miała (George) nieprzyjemności z wydawcą Bulozem”. Z nim bowiem podpisała stałą umowę (na 10 lat), dotyczącą publikowania w odcinkach jej powieści wyłącznie w piśmie „Revue des deux Mondes”, będącym jego własnością. (md)